Partie Polityczne

Geneza partii politycznych

koncepcja Maurice Duvergera
Partia polityczna to wspólnota o określonej strukturze. Utożsamiał partie polityczne z komitetami wyborczymi (systemem wyborczym XIX/XX w.)
Wyróżnia on partie:
kadrowe (tworzone przez elitarne grupy aktywistów, organizacje o charakterze lokalnym, koalicji grup tworzących układ powiązań nieformalnych i interpersonalnych)
masowe (zrzeszały tysiące /miliony członków, apelowały do szerokich mas społeczeństwa i Czytaj dalej

Typologia partii w Polsce

Wg. kryterium genetyczno-programowego:

  • partie postpeerelowskie np. PSL
  • partie postsolidarnościowe np. Unia Demokratyczna
  • postsolidarnościowe opozycja antykomunistyczna np. Unia polityki realnej

historyczne np.

  • PSL

Wg. kryterium ideologiczno-programowego:

  • lewica
  • centrum
  • prawica

Wg. kryterium zasadniczych nurtów ideologicznych: Czytaj dalej

System partyjny wybranych państw

System Wielkiej Brytanii (konserwatyści, partia pracy, liberałowie)
Malty ? dwupartyjny (wskaźnik ELP -2.6).
Model Beneluksu: Belgia, Holandia, Luksemburg ? system wielopartyjny (wskaźnik ELP +5.0),
Model śródziemnomorski:
Włochy, Francja(socjaliści, zgromadzenie na rzecz republiki),
Hiszpania, Portugalia, Grecja(socjaliści, nowa demokracja),
Cypr: system dwupartyjny (blok lewica-prawica).
Model skandynawski: Norwegia, Szwecja, Dania, Islandia: dominacja dwóch partii (aktywne partie centrum) ?wskaźnik ELP ? 3,3-5,0 Czytaj dalej

Dokumenty i regulacje prawne

Konstytucja, ordynacja wyborcza, regulaminy parlamentarne, rejestry, ustawy i przepisy,
28.07.1990 I w RP Ustawa o partiach politycznych
Normowała zasady tworzenia, działalności, finansowania i rozwiązywania partii.
W 27.06.1997 Sejm III kadencji uchwalił nową ustawę o partiach
Art.1ust.1 ?Partia polityczna jest dobrowolną organizacją występującą pod określoną nazwą, stawiającą sobie za cel udział w życiu publicznym po przez wywieranie metodami demokratycznymi wpływu na kształtowanie polityki państwa lub sprawowania władzy publicznej.
Art.11ust.1 nakłada na partie obowiązek zgłoszenia partii do ewidencji. Znaczącym elementem potwierdzającym zasadę jawności finansów partii jest wprowadzenie nowelizacji z 12.04.2001r.
Partie tworzą: Fundusz Ekspercki i Fundusz Wyborczy

Likwidacja partii może nastąpić przez:
-wykreślenie jej z ewidencji
-wydanie zakazu jej działania     -samo rozwiązania się partii

System większościowy i proporcjonalny

Przeciwnicy systemu proporcjonalnego zwracają uwagę na to, że:
-swp utrudnia wyborcom odsunięcia niepopularnych rządów
-swp łamie zależność między decyzjami wyborców a tworzeniem rządu
-swp nie zapewnia liczby udziałów proporcjonalnej do liczby uzyskanych głosów
W państwach z systemem proporcjonalnym zwykle rządy posiadają charakter koalicyjny.
Zwolennicy syst. większościowego zwracają uwagę na wyższy poziom personalizacji wyborów.
W systemie proporcjonalnym. zwiększa się zakres władzy centralnych organów decyzyjnych partii.
W systemie większościowym jest możliwość usunięcia z parlamentu ekstermistów politycznych.
Dysproporcje w systemie partpartyjnym mogą być efektem stosowania klauzuli zaporowej której intencją stosowania jest zapobieżenie zbytniego rozproszenia sceny politycznej w warunkach głosowania proporcjonalnego.